BU YAZIYI OKUMADAN ZEYT\u0130NYA\u011eI ALMAYIN<\/p>\n
Yaz\u0131:<\/em>.<\/em><\/strong><\/p>\n <\/em><\/strong><\/p>\n Ankara \u00dcniv. Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi\u2019nde e\u011fitim ald\u0131. Y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131 Paris Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019nde i\u015fletme \u00fczerine yapt\u0131. Kariyerinin ilk 8 y\u0131l\u0131nda Paris\u2019te moda fuar\u0131 organizat\u00f6r<\/p>\n firmas\u0131; Eurovet\u2019te pazarlama m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. E\u015finin i\u015fi gere\u011fi ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 Libya\u2019da modern sanat galerisi ve organizasyon firmas\u0131 kurdu ve i\u015fletti.2011 y\u0131l\u0131nda ailecek T\u00fcrkiye\u2019ye kesin d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131\u011f\u0131ndan bu yana e\u015fiyle Urla\u2019da zeytincilik yap\u0131yor. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, d\u00fcnyan\u0131n en prestijli Zeytinya\u011f\u0131 Teknolojileri ve Tad\u0131m Uzmanl\u0131\u011f\u0131 okulu olan O.N.A.O.O\u2019da 4 y\u0131l s\u00fcren e\u011fitimini tamamlad\u0131. \u015eu anda Urla Bademler K\u00f6y\u00fc\u2019nde 2400 d\u00f6n\u00fcme kurulu \u2018Hi\u00e7 Zeytin Orman\u0131\u2019nda organik tar\u0131m yap\u0131yor. Kendi markas\u0131 olan Hi\u00e7 Nat\u00fcrel S\u0131zma Zeytinya\u011f\u0131 ve do\u011fal \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretiyor. Ayr\u0131ca yurti\u00e7i ve ABD\u2019ye markal\u0131 olarak sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n \u2014 <\/strong>Bu yaz\u0131da sizlere bir \u00e7ift\u00e7i ya da zeytinya\u011f\u0131 tad\u0131m uzman\u0131 olarak de\u011fil; bir anne ve bir zamanlar herkes gibi kafas\u0131 bu konuda \u00e7ok kar\u0131\u015fm\u0131\u015f bir t\u00fcketici olarak seslenmek istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc benim zeytincili\u011fe merak salma nedenim, i\u015fte tam da bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131md\u0131r.<\/p>\n Do\u011fru g\u0131day\u0131 nas\u0131l tan\u0131r\u0131m? Etiketler do\u011fruyu s\u00f6yl\u00fcyor mu? Raflardaki zeytinya\u011flar\u0131 aras\u0131nda neden bu kadar fiyat fark\u0131 var? Fiyat = kalite mi? \u00dcreticiye nas\u0131l ula\u015f\u0131r\u0131m? Zeytinya\u011f\u0131na bu kadar para verdim, \u015fimdi k\u0131zartma m\u0131 yapaca\u011f\u0131m? Sertifikaya g\u00fcvenmeli miyim?<\/p>\n Eminim okuduk\u00e7a benim sorular\u0131ma yenilerini eklediniz bile. Hemen \u015fimdi internetten bu sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131ca arayabilir ve do\u011fru bilgilendi\u011fimiz \u2018yan\u0131lg\u0131s\u0131\u2019 ile hayat\u0131m\u0131za<\/p>\n devam edebiliriz asl\u0131nda. Ama biraz derine inersek fark ederiz ki ayn\u0131 soruya birbirinin tam tersi iki farkl\u0131 yan\u0131t\u0131 veren, \u00e7ok profesyonelce kurgulanm\u0131\u015f ve \u2018konunun ehli\u2019 ki\u015filerce \u00e7ekilmi\u015f, ki bunlar \u00e7o\u011fu zaman tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fefler ve yazarlar olabiliyor, \u00e7ok g\u00fcvenilir izlenimi veren videolar var. \u00d6rne\u011fin \u00e7ok \u00fcnl\u00fc bir \u015fef, milyonlar\u0131 bulan takip\u00e7isi ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 videosunda,<\/p>\n \u201cSak\u0131n zeytinya\u011f\u0131 ile k\u0131zartma yapmay\u0131n. Yanar!\u201d deyiveriyor. Ve o kadar da inanarak s\u00f6yl\u00fcyor ki, benim bile inanas\u0131m geliyor! Bir ba\u015fka her payla\u015f\u0131m\u0131 binlerce be\u011feni alan blogger, \u201cGenzinizi yakan ac\u0131 ya\u011flar iyi de\u011fildir, hele bir de buzdolab\u0131nda donarsa kesin k\u00f6t\u00fcd\u00fcr\u201d dedi mi, zeytinya\u011f\u0131 hakk\u0131nda yarat\u0131lm\u0131\u015f olan yanl\u0131\u015f bilgi bulutu daha da kararm\u0131\u015f oluyor. O halde gelin, ya\u011f\u0131n zeytine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, hasad\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fczel aylarda biz de t\u00fcm bildi\u011fimiz yanl\u0131\u015f bilgileri temize \u00e7ekelim. Erken hasat zeytinya\u011f\u0131n\u0131n taze, mis kokusu gibi berrak bilgilerle zeytini ve zeytinya\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layal\u0131m.<\/p>\n Nat\u00fcrel s\u0131zma, riviera, s\u0131zma, saf ya\u011f, nat\u00fcrel birinci\u2026Nedir bu terimler?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/em><\/p>\n Nat\u00fcrel s\u0131zma (extravirgin): <\/em><\/strong>Bir kalite terimidir. Ya\u011f\u0131n asitli\u011finin 0,8\u2019in alt\u0131nda, tat ve kokusunun kusursuz oldu\u011funu garanti eder. Bu ya\u011flar meyvemsidir. Yani kokusunda ve tad\u0131nda zeytinin cinsine g\u00f6re \u00e7a\u011fla badem, enginar, muz kabu\u011fu, domates, taze kesilmi\u015f \u00e7imen gibi aromalar al\u0131r\u0131z. Erken hasat ve ge\u00e7 hasat (olgun) diye iki \u00e7e\u015fittir. Bu iki \u00e7e\u015fit ya\u011f aras\u0131nda bir fiyat fark\u0131 vard\u0131r. Nedenini a\u015fa\u011f\u0131da anlataca\u011f\u0131m.<\/p>\n Nat\u00fcrel birinci:<\/em><\/strong> Asit oran\u0131 y\u00fczde 0,8 – 2 aras\u0131nda olup tat ve kokusunda az miktarda kusur olan ama mey-vemsili\u011fini koruyan yenilebilir zeytinya\u011f\u0131d\u0131r. Bu kalite bir ya\u011f, yemek pi\u015firmede kullan\u0131labilir. Fiyat\u0131n\u0131n daha uygun olmas\u0131 gerekir. Ancak \u00fclkemizde; isminin \u2018Birinci\u2019 oldu\u011funa kan\u0131lmas\u0131 ihtimali ile iyi bir ambalaja konmu\u015f ve \u00e7ok y\u00fcksek fiyattan sat\u0131lan bu kalite ya\u011flar mevcuttur.<\/p>\n Lampant:<\/em><\/strong> Marketlerde bu isimde bir zeytinya\u011f\u0131 bulamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc lampant yenemeyecek kadar fazla kusurlu ve asit oran\u0131 y\u00fczde 2\u2019den y\u00fcksek ya\u011fd\u0131r. Bu<\/p>\n \u015fekilde sat\u0131\u015f\u0131 yasakt\u0131r.<\/p>\n Riviera:<\/em><\/strong> Ad\u0131n\u0131n bu kadar g\u00f6steri\u015fli olmas\u0131na kanmay\u0131n, yemeklik kalitenin en alt\u0131d\u0131r. Besin<\/p>\n de\u011feri yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc riviera, lampant ya\u011f\u0131n \u0131s\u0131l i\u015flemle k\u00f6t\u00fc tat ve kokusundan ar\u0131nd\u0131r\u0131larak i\u00e7erisine y\u00fczde 10 oran\u0131nda nat\u00fcrel s\u0131zma kat\u0131lmas\u0131 ile elde edilir. Raflarda \u2018en ucuz\u2019 fiyattan sat\u0131lmas\u0131 gereken ya\u011f kalitesidir. Rivieray\u0131 rahatl\u0131kla k\u0131zartmalarda kullanabilirsiniz. Yanma<\/p>\n seviyesi 200 derece olan en g\u00fcvenilir ve en hesapl\u0131 k\u0131zartma ya\u011f\u0131 rivierad\u0131r. Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n her kalitesi k\u0131zartmada 200 dereceye kadar dayan\u0131r. Kanserojen madde sal\u0131n\u0131m\u0131 yapmaz.<\/p>\n \u00d6nerim:<\/em><\/strong> Yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m nat\u00fcrel s\u0131zma, nat\u00fcrel birinci ve riviera d\u0131\u015f\u0131nda bir isimle adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f zeytinya\u011f\u0131ndan uzak durun derim. Yasal olarak kaliteyi tayin eden ve denetimini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bu \u00fc\u00e7 terim zeytinya\u011f\u0131 ambalaj\u0131nda arayaca\u011f\u0131n\u0131z en \u00f6nemli temel bilgilerdir.<\/p>\n Erken hasat ne demek? Neden daha pahal\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/em><\/p>\n Erken hasat, zeytinler tam kararmadan toplanan zeytinlerden s\u0131k\u0131lan ya\u011fa verilen isimdir. Erken hasat d\u00f6neminde 7-8 kg zeytinden ancak 1 lt ya\u011f al\u0131n\u0131rken, zeytinlerin karard\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde yap\u0131lan hasatta ortalama 4 kg zeytinden 1 lt ya\u011f al\u0131n\u0131r. Erken hasat ya\u011fdadaha fazla besin de\u011feri (\u00f6rne\u011fin fenolik bile\u015fenler, antioksidanlar) bulunur. Bu nedenle de daha aromatik ve keskin karakterli bir ya\u011fd\u0131r. Asla s\u0131cak yemeklerde kullan\u0131lmamal\u0131, \u00e7i\u011f t\u00fcketilmelidir (\u00f6zellikle kahvalt\u0131daya da servis taba\u011f\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u0131l\u0131k zeytinya\u011fl\u0131 yeme\u011fin \u00fczerine). \u00c7ok kaliteli bir erken hasat ya\u011f cildiniz i\u00e7in de bir \u015fifa kayna\u011f\u0131d\u0131r. (Yan\u0131klarda, kuruluklarda, egzama tedavisinde vs.) Fiyat\u0131n\u0131n neden daha y\u00fcksek oldu\u011funu t\u00fcm bu bilgiler a\u00e7\u0131kl\u0131yor de\u011fil mi?<\/p>\n So\u011fuk s\u0131k\u0131m ne demek? So\u011fuk s\u0131k\u0131m yazmazsa almamal\u0131 m\u0131y\u0131m?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/em><\/p>\n So\u011fuk s\u0131k\u0131m bir l\u00fcks gibi size sunulmas\u0131n. Bu, bir mecburiyettir! Aksi takdirde nat\u00fcrel s\u0131zma kalitesi asla elde edilemez. So\u011fuk s\u0131k\u0131m, zeytin hamuru makinede d\u00f6nerken, makinenin \u00e7eperinde dola\u015fan (asla zeytine de\u011fen de\u011fil) suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 26- 28 derece aras\u0131nda<\/p>\n olmas\u0131 demektir. Zeytin hamuruna kaynar su temas ederse, o zeytinlerden iyi kalite bir ya\u011f al\u0131nmas\u0131 art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Geleneksel y\u00f6ntem olan ta\u015f bask\u0131 ve\/veya sepet bask\u0131 y\u00f6ntemlerinde zeytin hamuru kaynar su ile s\u00fczd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu surumda \u2018ta\u015f bask\u0131\u2019 bir zeytinya\u011f\u0131n\u0131n en iyi kalite zeytinya\u011f\u0131 vermesini ummak \u00e7ok yanl\u0131\u015f olur. Ben bir t\u00fcketici olarak etikette ta\u015f bask\u0131 ibaresini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde arkama bakmadanka\u00e7\u0131yorum. Ayn\u0131 \u015fekilde \u2018so\u011fuk s\u0131k\u0131m\u2019 ibaresi de beni \u00fcrk\u00fct\u00fcyor. \u00dcreticinin zaten mecbur oldu\u011fu bir \u00fcretim y\u00f6ntemini sanki bir katma de\u011fermi\u015f gibi bana sunma \u00e7abas\u0131 onun inan\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zedeliyor g\u00f6z\u00fcmde.<\/p>\n Plastik \u015fi\u015feler daha ucuz, neden ambalaja para vereyim?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/em><\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc ambalaj\u0131n kalitesi zeytinya\u011f\u0131n\u0131n kalitesini do\u011frudan etkiler. Marketten zeytinya\u011f\u0131 al\u0131rken dikkat etmeniz gereken bir di\u011fer konu da ambalajd\u0131r. Plastik ambalajda zeytinya\u011f\u0131 olmaz. Sak\u0131n plastikte zeytinya\u011f\u0131 tutmay\u0131n. Zeytinya\u011f\u0131nda bulunan \u00f6zel bir kimyasal<\/p>\n bile\u015fen, plastikteki kanserojen madde dioxin ile etkile\u015fime girerek zehirli maddenin ya\u011fa kar\u0131\u015fmas\u0131na neden olur. Zeytinya\u011f\u0131 i\u00e7in en iyi ambalaj hava almayan koyu renkli cam \u015fi\u015fe veya tenekedir.<\/p>\n Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc ve \u00fcretim tarihi nas\u0131l okurum?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/em><\/p>\n Maalesef bu konuda \u00fclkemizde yasa t\u00fcketiciyi koruyan bir yakla\u015f\u0131mda de\u011fil. Zeytinya\u011f\u0131n\u0131n raf \u00f6mr\u00fc 2 y\u0131l olarak belirlenmi\u015ftir. Bu tarihi ge\u00e7en ya\u011f\u0131 atman\u0131za gerek olmamakla birlikte ya\u011f\u0131n etiket kalitesini beklememeniz gerekir. Buraya kadar yasa t\u00fcketiciyi koruyor. Ancak tebli\u011fdeki bir a\u00e7\u0131k t\u00fcketiciyi temel hakk\u0131 olan \u2018etiketin bilgilendirmesi\u2019 hakk\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n \u015e\u00f6yle ki: \u00dcretim tarihi, dolum tarih ile bir tutuluyor. Yani 2000 y\u0131l\u0131ndan beri tanklarda duran bir zeytinya\u011f\u0131n\u0131, bir \u00fcretici 2017 Ekim ay\u0131nda \u015fi\u015felerse bu\u00fcr\u00fcn\u00fcn raf \u00f6mr\u00fc Ekim 2019\u2019a kadar uzam\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n \u00d6nerim:<\/em><\/strong> Bu durumda t\u00fcketici olarak kendinizi nispeten korumaya alabilece\u011finiz bir y\u00f6ntem var. \u00dcretim tarihi hasat d\u00f6nemi aylar\u0131ndan birine tekab\u00fcl eden zeytinya\u011flar\u0131n\u0131 se\u00e7in derim. \u00d6rne\u011fin erken hasat bir nat\u00fcrel s\u0131zma se\u00e7tiyseniz, \u00fcretim tarihi ekim -kas\u0131m ay\u0131 olmal\u0131. Olgun nat\u00fcrel s\u0131zma se\u00e7tiyseniz, Kas\u0131m- Aral\u0131k – Ocak aylar\u0131 olmas\u0131na dikkat edin. Burada \u00f6nemli olan \u00fcreticinin t\u00fcketiciye vermek istedi\u011fi d\u00fcr\u00fcstl\u00fck mesaj\u0131d\u0131r. Ekim ay\u0131nda hasat edilen ve i\u015flenen zeytinlerin \u00f6mr\u00fc o tarihte ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u0130ster \u00fcretici \u015fi\u015felemeyi hemen yapm\u0131\u015f olsun, isterse a\u011fustos ay\u0131nda; \u00f6nemli olan bu arada \u00fcreticinin ger\u00e7ek hasat tarihini baz almas\u0131d\u0131r. Her ne kadar bu durum \u00fcreticiye rafta zaman kaybettirmi\u015f olsa da. Baz\u0131 \u00fcreticiler dolum tarihi yan\u0131nda hasat d\u00f6nemini bildirirler ki bu da \u00e7ok do\u011fru bir y\u00f6ntemdir. Umar\u0131m bu pratik bilgiler size bir sonraki zeytinya\u011f\u0131 al\u0131\u015fveri\u015finizde yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ankara \u00dcniv. Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi\u2019nde e\u011fitim ald\u0131. Y\u00fcksek lisans\u0131n\u0131 Paris Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019nde i\u015fletme \u00fczerine yapt\u0131. Kariyerinin ilk 8 y\u0131l\u0131nda Paris\u2019te moda fuar\u0131 organizat\u00f6r<\/p>\n firmas\u0131; Eurovet\u2019te pazarlama m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. E\u015finin i\u015fi gere\u011fi ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 Libya\u2019da modern sanat galerisi ve organizasyon firmas\u0131 kurdu ve i\u015fletti.2011 y\u0131l\u0131nda ailecek T\u00fcrkiye\u2019ye kesin d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131\u011f\u0131ndan bu yana e\u015fiyle Urla\u2019da zeytincilik yap\u0131yor. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, d\u00fcnyan\u0131n en prestijli Zeytinya\u011f\u0131 Teknolojileri ve Tad\u0131m Uzmanl\u0131\u011f\u0131 okulu olan O.N.A.O.O\u2019da 4 y\u0131l s\u00fcren e\u011fitimini tamamlad\u0131. \u015eu anda Urla Bademler K\u00f6y\u00fc\u2019nde 2400 d\u00f6n\u00fcme kurulu \u2018Hi\u00e7 Zeytin Orman\u0131\u2019nda organik tar\u0131m yap\u0131yor. Kendi markas\u0131 olan Hi\u00e7 Nat\u00fcrel S\u0131zma Zeytinya\u011f\u0131 ve do\u011fal \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretiyor. Ayr\u0131ca yurti\u00e7i ve ABD\u2019ye markal\u0131 olarak sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2792,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\n